Paalam, Kuya Jesse.

Sa tanggapan ni Kuya Jesse Robredo

Nauna ka na naman. Hanggan ba naman sa kamatayan ay nagmamadali ka?

Di pa uso ang katagang “daang matuwid”, itinuwid mo na ang daan ng Naga.

Wala pang maiinit na debate tungkol dyan sa Freedom of Information Act, matagal ng naka-post na sa website ng inyong lungsod ang kaperahan ng pamahalaang lokal.

Naka-ilang imbestigasyon na nga ang Senado tungkol sa jueteng, ibinuwis mo na ang iyong buhay at nagwagi ka laban dito kaya’t mahigit isang dekada na “jueteng-free” ang Naga City.

Di pa nga uso ang Twitter, ang dami mo ng followers dahil marunong kang makisama sa tao.

Ilang buhay ba ang ipinagkasya mo sa iyong sariling buhay? Padre de pamilya, uliran at romantikong asawa, action star ng Naga, Ramon Magsaysay Awardee, Kalihim at konsensya sa loob at labas ng administrasyong Aquino, sa edad na 54 anyos. Partido na nga ‘yung lagi ka lang naka-sandalyas eh.

Kuya Jesse, balikan ko lang ang circa 1998 nang namimili tayo ng kurso sa Kennedy School of Government sa Cambridge, Massachusetts. Akala ko nga mayabang ka kasi sikat na mayor ka nga. Maski nga sa Cambridge, nauna ka rin sa aming dumating. Mga kursong nagustuhan ko ay tungkol sa political communications, non-profits, at iba pa. Si Amina Rasul mahilig sa leadership at conflict resolution. Si Arlene Pamintuan, environment at energy ang pinuntirya. At si Corina Unson naman, management courses.

Pero ikaw, tanging ikaw ang sobrang masaya ka dahil naisama mo sa listahan mo ang kurso na Ethics. Lagi mo pang ibinibida sa akin na pinag-iisip ka ng malalim ng teacher mo. Kung kailan wala ka na, ikaw pa ang nagsisilbing titser ng lahat ng Pilipino tungkol sa ethics. Bagay kasi na textbook ang buhay mo.

Maski noong bumalik ang batch natin ng Maynila, nag-balik-Mayor ka, pagkatapos naging Cabinet Secretary pa, hindi ka naman nagbago. Kuya ka pa rin – dumami lang nga mga kapatid mo. Kapatid na pulis, bombero, taga-media, urban poor sa pangkalahatan ng bansa, pati nga mga OFWs na sawi ang mga pangarap, inampon mo rin. Pati nga Presidente ng Pilipinas, higit pa sa kapatid ang turing mo.

Ka-textmate mo ang madla – mula media hanggang mga bagong kakilala kung saang lupalop sa bansa. Puno lagi ang araw mo, ang daming kausap at ang daming inaayos. Alam ko naman na noon hanggang ngayon, ang nakakapagtanggal ng lahat ng pagod ay ang iyong pamilya at mga kaibigan sa Naga. True love mo forever and always ang Naga City. Kami sa Maynila, parang sidecar lang – nakikiangkas lang sa mga nadagdag na obligasyon sa buhay ni Jesse Robredo.

Naaalala mo pa ba noong may sosyalan sa Harvard at niyayaya ka namin nila Amina na sumayaw? Ano sabi mo sa amin? Bakit, taga-Naga ba kayo? Sabay hagikhikan ang lahat kasi nga totoo naman. Maski nga mga Amerikano nating mga kaklase hindi mo masyadong pinapansin. Basta’t ang mahalaga sa iyo ay ang makauwi ng maaga para makasalo sa pagkain si Leni at ang mga bata. Si Ate Leni naman ang number one sa puso mo. Siya at ang mga bata, walang kaagaw sa iyo.

Fast-forward to the month of June 2012. Tumawag ka sa akin, 9 pm ng gabi. Akala ko kung ano na nangyari. “Toots, ano ba ang puwede nating gawin para tulungan mga OFWs?” Nagulat ako sa tanong mo, Kuya. Kasi medyo di naman malapit sa sikmura ng DILG ang OFW sector. Sabi ko pa, “Kuya, bakit mo naman naisip ‘yan?” Naaawa ka kasi sa kanila, ‘yan ang sabi mo. Kasi nga naman, mayor ka pa lang ay batid mo na ang mga problema ng mga OFWs lalo na ‘yung naging biktima ng illegal recruitment at human trafficking.

Ang bilis mo talagang kumilos. Nagmiting tayo, alas-otso ng umaga pagkatapos mamaya-maya, may technical working group na ang DILG at POEA. May Memorandum of Agreement na napirmahan noong Hulyo pero hindi ka nakadalo kasi kailangan mong basahin ang talumpati ni Pnoy sa Aklan.

Kinantiyawan kita. “Di ka naman nagpunta eh!” Mabilis ang iyong resbak: “Ayusin mo na lang na magpirmahan ulit kami ni Secretary Baldoz. Maski ako na ang pumunta sa kanila. Tapos gawin na lang natin kung ano kailangang gawin.” Ang gusto mo kasi ay pakilusin ang mga LGUs lalo na ang mga barangay laban sa illegal recruitment at human trafficking.

Ang miting ninyo ni Secretary Linda Baldoz ng DoLE ay inaayos ko na sana. Last week lang yata yon, nagpaalam pa ako kay Secretary Baldoz para sa agenda na gusto natin. Bilin sa akin ni Secretary Baldoz, itanong mo na lang kay Sec. Jesse kung kailan siya puwede.

Pero nauna ka na naman. Ayos lang, Kuya. Siguro mas kailangan ng langit, sanhi na rin ng kaguluhan sa mundo, ang isang walking moral compass na katulad mo. Hindi ka naman namin kayang ipagkait dahil ikaw mismo ay hindi makasarili.

Mahirap lang isipin na hindi ko na ikaw mapapadalhan ng text pagnapapanood kita sa TV o kaya kung may biktima na kailangan kong patulungan. Noong habagat, ilang buhay ang iyong natulungan dahil sa walang patid na habilin at pakiusap gamit ang text? Wala ka talagang sinasayang na oras. Bawat minuto ay may saysay sa iyo.

Alam ko kung gaano kahirap ang maiwanan sina Ate Leni, ni Aika, Trisha at Jill. Pero kung makita mo sila Kuya, at malamang nga ay napapanood mo sila, sobrang aapaw ang puso mo sa pagmamahal. At dahil mahal ka ng bansa, tinitiyak ko na sila ay nasa dasal at puso ng lahat.

Salamat, Kuya. Iniwan mo kaming uhaw na maging isang katulad mo. Ikaw na nga ang naging pamantayan ng kurso na gustong-gusto mo. Ganito ang formula sa ngayon: Ethics = Jesse Robredo.

Sayang lang nga at kailangan ka pang sumisid ng malalim para matauhan ang lahat.

Bantayan mo na lang kami mula sa Itaas. Mahirap ang homework na iyong iniwan.

Paalam, Kuya Jesse. I love you.

Author: Susan Ople

Susan "Toots" Ople is the President of the Blas F. Ople Policy and Training Institute. She's an OFW and labor advocate based in the Philippines.

Share This Post On
  • http://twitter.com/ricky1118 Enrico Manzano

    The Lord said unto him: ” Well done, good and faithful servant…” For Him who chose him, sanctified and glorified him. for Himself.

  • http://twitter.com/MarsCallo Mars Callo

    Such a poignant & bittersweet tribute ms.Susan! You’re lucky to have worked with Sec.Jesse. Thank u for sharing your great memories of the man who was in a hurry but left a lasting legacy of Ethics and what good governance should & must be. God bless po!

  • http://www.susanople.com Susan Ople

    Sobrang salamat Mars. We will all miss him.

  • http://www.susanople.com Susan Ople

    Salamat Enrico. Indeed, Kuya Jesse offers a clear definition of a servant-leader. God bless!

  • Andres Reyes

    An excellent role model worth emulating, a true servant leader, and patriot. His legacy will be remembered by his family, friends, government leaders, employees, and constituents. Rest in peace, Sec. Robredo.

  • RAM ON BOARD

    unless the seed falls to the ground and dies, it cannot reproduce itself and bear fruit… last saturday, a good, yes a very good seed fell and died, but with his dying, something stirred within each pinoy who followed Jesse’s life and his advocacy… a stirring which i pray would spring forth into positive transformational action and transform this nation to what God intended it to be…i believe that those who were stirred by sir Jesse’s death will pick up and take on what he left behind… let the fallen seed germinate into a multitude of good, very good people who love this nation…

  • Tess Bautista

    Napakagandang pamamaalam. Napakasarap basahin.. bawat salita, bawat kwentong halakhak na halos naririnig ko na. Salamat po, Mam Toots. He is a good man indeed, puno ng ethics ang pagkatao.

  • http://www.facebook.com/profile.php?id=100000188544980 Bacheche Esturas Partoza

    teary-eyes : (

  • http://www.facebook.com/joyce.m.mendez Joyce M. Mendez

    ang light ng pagka-sulat, pero napaiyak naman ako dun. OFW rin ako matagal kaya ngayon ko lang naririnig ang kabutihan ni robredo, and the more i read and hear, lalo akong nanghihinayang, napakaagang niyang kinuha. sana maisama ang mga ganitong tribute at ang mga talambuhay nila nina ninoy at cory sa mga textbooks, kasi nakaka-alarma na ang mga kabataan ngayon, di na alam kung sino si Ninoy, at sa kalaunan, siguro pati si Robredo dahil ito ang mga tunay na bayaning pinoy na ang buhay ay dapat pamarisan. the only way to keep their memory and deeds alive is to teach about them in the schools and include it in textbooks. para 10 years from now, kilala at pamantayan pa rin ang kanilang buhay.

  • ako si epoy

    pungot man sa pagkawara mo alagad dakul ang maarog kan gawi na na winalat mo…saludo po kami saimo…….salamat po..

  • http://www.facebook.com/gadelatorre Sutil Sutilon

    he has simple solutions to problems…doing what is morally correct and acting fast on it.

  • lilian soriano quizon

    mahirap tularan ang tulad ng isang Jesse M. Robredo. No one compares to him…

  • BERNADETTE NITURA-DOFELIZ

    DIOS MABALOS PO SA KABARANGAY KO SA TABUCO NA SI MAYOR NOW SECRETARY JESSE ROBREDO…..SANA MASKI MAYU KNA PADAGOS MAN GIRARAY AN USWAG KAN NAGA CITY ASIN KAN BILOG NA PILIPINAS…DAE MI IKA MALILINGAWAN….PAARAM PO ASIN DIOS MABALOS!!!

  • arnel

    Hindi matutularan ang iyong galing at pag mamalasaki sa ating inang bayan…wala kang katulad… sec jesse robredo

  • http://www.facebook.com/llorie.07 Mark Lorie Soriano

    im so proud of you robredo

  • http://www.facebook.com/people/Neneng-V-Dy/100003028809434 Neneng V. Dy

    “Ethics = Jesse Robredo” . . . you hit the nail!

  • http://www.facebook.com/macinas45 Sherwin Palamiano

    sana po maging masaya ka sa bagong buhay na may roon ka lahat ng ipinagdadasal ka……….thanks to u…kuya jesse

  • http://twitter.com/detteskii –Dette L–

    in tears reading this :( i never get tired of reading blog posts and articles about the great sec jesse. this is the first time that i was so affected with someone’s death. i am one of those whose lives were touched with his untimely passing. thank you for such a touching blog post ms toots! we really feel your sincerity towards sec jesse.

  • jjj

    hahaha……

  • nikitaJ

    umiyak ako nong nag-speech si Trisha sa Naga City hall, humagulgol ako nong nagtalumpati si Atty. Leni sa kanyang libing because she was a woman of strength oozing with love for her man in a hurry , umiiyak na naman ako ngayon na binabasa ko ang iyong “paalam”….. what a waste of life! but I love how you look at it as :”mas kailangan ka siguro sa langit.”
    you are one lucky person to have met him and made him a part of your life…

  • yana mae

    cguro, nag iisa na lng ngayon si sec. jesse…nakapanghihinayang ang isang tulad nya!! but if it god’s will, no one can’t stop Him…ika nga: all things has reasons..nakakalungkot mn, pero kailangang tanggapin, ganyan ang lyf, eh…